پای درس اخلاق استاد...(90)

بحث‌های روز پنج‌شنبه در دو بخش خلاصه می‌شد بخش اول به مسائل اخلاقی مربوط می‌شد, بخش دوم هم شرح کوتاهی از نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین(علیه السلام) بود امروز چون در آستانه شهادت صدیقه کبرا(سلام الله علیها) هستیم مقداری در این زمینه مسائلی به عرضتان ارائه بشود.
قرآن کریم اجر رسالت را مودت اهل بیت قرار داد (یک) و این را هم از برجسته‌ترین مصادیق حسنه نامید (دو). اما مطلب اول را فرمود به مردم ابلاغ بکن که من چیزی از شما طلب نمی‌کنم به عنوان اجر رسالت مگر علاقه به اهل بیت ﴿قُلْ لاَ أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی﴾[1] مستحضرید هر جا سخن از قرآن است اهل بیت در کنار آنها هستند هر جا اهل بیت مطرح‌اند قرآن در کنار آنها هست چون اینها «لن یفترقا»[2] هرگز از هم جدا نیستند اینکه در سوره شوری ذات اقدس الهی به رسولش فرمود به مردم بگو اجر رسالت من, مودّت قربا یعنی مودّت قرآن و عترت است, این‌چنین نیست که کسی بخواهد مودّت عترت را از مودّت قرآن جدا کند چه اینکه در هر مطلبی سخن از عظمت قرآن به میان بیاید عترت(علیهم السلام) حضور دارند پس مطلب اول این است که مزد رسالت وجود مبارک پیامبر(علیه و علی آله آلاف التحیّة و الثناء) مودّت قرآن و عترت است نه تلاوت قرآن. انسان باید قرآن‌دوست باشد اگر کسی اهل فهم قرآن نبود قرآن‌دوست نیست اهل عمل به قرآن نبود قرآن‌دوست نیست باید قرآن, دوست صمیمی ما باشد چه اینکه عترت(علیهم السلام) باید دوست صمیمی ما باشند; این اجر رسالت است و همین اجر به خود ما برمی‌گردد. در بخش‌های دیگر قرآن فرمود: ﴿قُلْ مَا سَأَلْتُکُم مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَکُمْ﴾[3] ما این عنوان «اجر» را برای تشویق شما ذکر کردیم شما برای خودتان کار می‌کنید از ما مزد می‌گیرید تعبیر بیع این است تعبیر اجرت این است در قرآن کریم درباره شهدا و امثال شهدا فرمود خدای سبحان با شما معامله می‌کند شما بفروشید خدا می‌خرد ﴿إِنَّ اللّهَ اشْتَرَی مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم﴾ بعد فرمود: ﴿فَاسْتَبْشِرُوا بِبَیْعِکُمُ الَّذِی بَایَعْتُم بِهِ﴾[4] بیعت را که بیعت می‌گویند برای اینکه انسان با آن بیع می‌کند اگر جانش را مالش را عِرضش را به او نفروشد که بیعت نکرده است بیعت یک تاء اضافه دارد چیزی جدای از حقیقت بیع نیست اگر کسی چیزی را به خدا نفروشد بیعت نکرده وقتی فروخت دیگر مالک نیست هر تصرّفی که انسان در جانش در مالش در وقتش بکند که رضای خدا در آن نباشد این تصرّف غاصبانه است اگر بیعت نکرد که خب رهاست اگر بیعت کرد واقعاً فروخت وقتی فروخت, هر تصرّفی بخواهد در جانش, وقتش, مالش, عمرش بکند باید به اذن خدا باشد آن‌گاه می‌تواند بگوید: ﴿إِنَّ صَلاَتِی وَنُسُکِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ﴾[5] بنابراین اجر رسالت, دوستی قرآن و عترت است و در بخش‌های دیگر هم فرمود: ﴿قُلْ مَا سَأَلْتُکُم مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَکُمْ﴾ این تعبیر, تعبیر تشویقی است انسان برای خودش کار می‌کند از خدا مزد می‌گیرد در جریان بیع هم همین‌طور است تعبیر, تعبیر تشویقی است اگر ما جانمان و مانند آن را به خدا فروختیم این‌طور نیست که خدا ـ معاذ الله ـ نیازمند به جان ما, وقت ما, مال ما و مانند اینها باشد اینکه در سورهٴ توبه فرمود: ﴿فَاسْتَبْشِرُوا بِبَیْعِکُمُ الَّذِی بَایَعْتُم بِهِ﴾ من به شما تبریک می‌گویم که با خدا معامله کردید برای اینکه خدا عوض و معوّض هر دو را به شما برمی‌گرداند اگر کسی ـ خدای ناکرده ـ با شیطان معامله بکند عوض و معوّض هر دو را او می‌برد اگر کسی با شیطان معامله کرد جانش را به او داد پاداش جان را هم او می‌گیرد چون انسان را برده خود قرار داده اگر کسی با ذات اقدس الهی تجارت کرد بیعت کرد عوض و معوّض هر دو را خدا به انسان برمی‌گرداند یعنی جانمان را کامل‌شده به ما می‌دهد این‌طور نیست که جان ما را برای خودش بخواهد. پس تعبیر بیع, تعبیر تشویقی است تعبیر اجر مثل ﴿فَیُوَفِّیهِمْ أُجُورَهُمْ﴾[6] و مانند آن که در قرآن فراوان است (این تعبیر اجر هم) تعبیر تشویقی است ما که اجیر نیستیم برای او کار بکنیم ما برای خودمان کار می‌کنیم از او مزد می‌گیریم پس تعبیر بیع تشویقی است تعبیر اجرت تشویقی است لذا خدای سبحان به ذات مقدس رسول خدا (علیه و علی آله آلاف التحیّة و الثناء) فرمود: ﴿قُل مَا سَأَلْتُکُم مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَکُمْ﴾ شما برای خودتان کار می‌کنید از ما مزد می‌گیرید جانتان عطیه الهی است این فیض هم عطیه الهی است که عطیه‌ای روی عطیّه است منتها ما برای تشویق تعبیر به اجر کردیم وگرنه شما برای خودتان کار می‌کنید از ما مزد می‌گیرید عوض و معوّض هر دو برای شماست بنابراین مهم‌ترین اجری که قرآن کریم برای رسالت آن حضرت ذکر می‌کند مودّت قرباست مودّت قربا هم زمینه مطلب دوم را فراهم می‌کند و آن این است که بهترین حسنه در دنیا همین مودّت قرباست چون در سوره شوری بعد از این جمله که فرمود: ﴿قُل لاَ أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی﴾ بلافاصله فرمود: ﴿وَمَن یَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِیهَا حُسْناً﴾[7] این قدر متیقّن در مقام تخاطب همین است این عهد بودن همین است یعنی بهترین حسنه, مودّت قرباست ما که می‌گوییم ﴿رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَةً﴾[8] بهترین حسنه همین است ﴿وَمَن یَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِیهَا حُسْناً﴾ شما اگر این مودّت را داشتید ما افزون می‌کنیم پاداشتان را دو برابر می‌کنیم نه فقط پاداشتان را حفظ می‌کنیم, بنابراین وظیفه ما نسبت به این خاندان, مودّت است اگر مودّت باشد هم علاقه‌مندیم اینها را بشناسیم هم علاقه‌مندیم بیانات اینها را بفهمیم و باور کنیم و عمل کنیم و منتشر کنیم.
مطلب بعدی آن است که وجود مبارک صدیقه کبرا(سلام الله علیها) یک سلسله مقاماتی دارد که واقعاً مقدور ما نیست که بفهمیم. مرحوم کلینی(رضوان الله علیه) در همان جلد اول کافی نقل می‌کند که بعد از رحلت وجود مبارک پیغمبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) در این مدت جبرئیل می‌آمد آن معارف الهی را بیان می‌کرد حوادث آینده را تشریح می‌کرد و بازگو می‌کرد و صدیقه کبرا(سلام الله علیها) اینها را می‌شنید بعد به حضرت امیر(سلام الله علیه) املا می‌کرد و علی‌بن‌ابی‌طالب(سلام الله علیه) آنها را یادداشت می‌کرد ‌شد مصحف فاطمه.[9] اگر خدا به حضرت ابراهیم یا برخی انبیای دیگر صحف داد به وجود مبارک صدیقه کبرا هم صحیفه عطا کرده است منتها شریعت نیست اخبار غیبی هست علوم و معارف الهی هست و مانند آن, آنها واقع مقدور ما نیست که جبرئیل می‌آید یعنی چه, چگونه تنزّل می‌کند این چه وحی‌ای است که بر غیر نبی می‌آید چه وحی‌ای است که بر غیر امام می‌آید این چه وحی‌ای است که بر حجّت خدا بر معصومه کبرا می‌آید! وجود مبارک حضرت فاطمه(سلام الله علیها) حجّةالله است برای اینکه اگر پیغمبر حجت است نه برای اینکه پیغمبر است برای این است که معصوم است و اگر امام, حجت است نه برای اینکه امام است برای این است که معصوم است اگر کسی معصوم بود قول و فعل و تقریر او می‌شود حجت. حالا امامت یک مقام برتر است نبوّت یک مقام برتر است ولی حجیّت قول, دائر مدار عصمت است یعنی این انسان کامل معصوم است هیچ چیزی نمی‌گوید مگر به دستور خدا خب چنین کسی فعل او و قول او و تقریر او می‌شود حجت. اگر ما روایتی را از صدیقه کبرا(سلام الله علیها) داشته باشیم بدون تردید طبق آن فتوا می‌دهیم برای اینکه معصوم جز حق نمی‌گوید قول امام حجت است للعصمة, قول پیامبر حجّت است للعصمة و قول حضرت صدیقه کبرا هم حجت است للعصمة شما می‌بینید وجود مبارک حضرت امیر به قول حضرت زهرا استدلال می‌کند می‌گوید فاطمه این‌چنین گفته است[10] این را در اصول خوانده‌اید که قول معصوم بما أنّه معصومٌ حجت است حالا خواه امام باشد خواه پیامبر باشد خواه نه امام نه پیامبر. محور حجیّت, عصمت است اگر کسی واقعاً هیچ راهی برای نفوذ وهم و خیال و شیطنت در او نیست هیچ راهی برای سهو و نسیان او نیست و هر چه هست رضای خداست آن وقت می‌شود معصوم وقتی معصوم شد قولش می‌شود حجت در بعضی از بیانات نورانی حضرت امیر(سلام الله علیه) آمده است که فاطمه چنین فرموده است گاهی هم ائمه(علیهم السلام) فرمایش آن حضرت را نقل می‌کردند.[11] پس این می‌شود بهترین حسنه, پس ﴿لاَ أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی﴾ مطلب اول ﴿وَمَن یَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِیهَا حُسْناً﴾ می‌شود مطلب دوم ما هم که می‌گوییم ﴿رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَةً﴾ حسنات فراوانی می‌خواهیم که برجسته‌ترین آنها مودّت این ذوات قدسی است; فهمیدن معارف اینها, باور کردن, عمل کردن و منتشر کردن. یکی از بیانات نورانی صدیقه کبرا(سلام الله علیها) این است که فرمود: «مَن أصعد إلی الله خالص عبادته أهبط الله عزّ و جلّ إلیه أفضل مصلحته»[12] ما شنیده‌ایم که خدا در قرآن کریم فرمود: ﴿إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ﴾[13] کلم طیّب هم عقاید طیّبه و نیّت‌های پاک است اما به چه وسیله صعود می‌کند فرشته‌ها صاعدند آنها که ﴿إِنَّ عَلَیْکُمْ لَحَافِظِینَ ٭ کِرَاماً کَاتِبِینَ﴾[14] آنها بالا می‌برند؟ یا شنیدیم در سوره مبارکه حج فرمود وقتی قربانی کردید گوشت قربانی را به کعبه نیاویزید خون این قربانی را به کعبه نمالید ﴿لَن یَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلاَ دِمَاؤُهَا وَلکِن یَنَالُهُ التَّقْوَی مِنکُمْ﴾[15] تقوا نائل می‌شود که تعبیر نِیل سوره مبارکه حج بالاتر از تعبیر صعود است در آیه ﴿إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ﴾ صعود, بالا رفتن است ولی نِیل, وصول و رسیدن است. کلمه طیّب بالا می‌رود (یک) تقوا نائل می‌شود (دو) اینها اوصاف انسان‌اند مگر می‌شود وصف نائل بشود یا صاعد بشود و موصوف صعود نکند و نائل نشود؟! تقوا که یک وصف جدای از انسان نیست که بالا برود اگر گفتند تقوا بالا می‌رود یعنی متّقی بالا می‌رود این بیان نورانی صدیقه کبرا(سلام الله علیها) که فرمود: «مَن أصعد إلی الله خالص عبادته أهبط الله عزّ و جلّ إلیه أفضل مصلحته» یعنی خود انسان است که بالا می‌برد خب تا خودش بالا نرود که بالا نمی‌برد اینکه در دین به ما گفتند به وسیله نماز به خدا نزدیک می‌شوید خدا نه زمانی است نه زمینی این قربش چطوری است می‌گوییم معنوی است ـ ما باید بدانیم باسواد شدن معصیت کبیره نیست و اینهایی هم دم که دست همه است را نمی‌گویند سواد ـ ما به خدا نزدیک می‌شویم یعنی چه کجا هست؟ می‌گوییم قرب معنوی است, همین کافی است؟ قرب معنوی چیست؟ چه کسی نزدیک می‌شود؟ آن مسیر چیست؟ تا جان را نشناسیم و سیر جان را نشناسیم معنای قربة الی الله برای ما مشخص نیست باید بدانیم روح ما مجرّد است و این روح, سیری دارد و این سیر بدون حرکت جوهری مقدور نیست این حکمت برای تشریح و تبیین سیر جوهری است که روح بالا می‌رود وگرنه می‌گوییم «الصلاة قربان کلّ تقی»[16] مشابه این روایت درباره زکات هم آمده است[17] خب قربان یعنی «ما یتقرّب به العبد الی المولیٰ» به کدام جهت ما نزدیک می‌شویم یعنی سیر افقی است سیر عمودی است در حالی که نه به طرف آسمان است نه به طرف زمین ﴿هُوَ الَّذِی فِی السَّماءِ إِلهٌ وَفِی الْأَرْضِ إِلهٌ﴾[18] کسی برود به آسمان عبادت بکند باز هم باید قربة الی الله عبادت و زندگی کند تقرّب به طرف ذات اقدس الهی منزّه از زمان و زمین است به داشتن روح مجرّدی است که متکامل است به سمتی که نه زمانی است نه زمینی این یک تبیین علمی می‌خواهد. به هر تقدیر فرمود شمایید که عمل خالصتان را بالا می‌برید «مَن أصعد إلی الله خالص عبادته أهبط الله عزّ و جلّ إلیه أفضل مصلحته» یعنی خود روح بالا می‌رود عمل صالح را تقدیم می‌کند آن‌گاه ذات اقدس الهی بهترین مصلحت او را به او عطا می‌کند به او می‌دهد و با او هابط می‌کند الی الارض آن وقت این قوس صعود و نزول را او با لطف الهی طبق رهنمود صدیقه کبرا(سلام الله علیها) دارد طی می‌کند «أهبط الله عزّ و جلّ إلیه أفضل مصلحته» این نظام ما این جامعه ما چنین چیزی می‌خواهد تا ظهور صاحب اصلی‌اش که ـ ان‌شاءالله ـ وجود مبارک ولیّ عصر ظهور می‌کند به او تقدیم بشود. حالا چون ایام مصیبت هم است چند جمله از بیانات نورانی امیرالمؤمنین(سلام الله علیه) که در هنگام دفن حضرت زهرا(سلام الله علیها) ایراد فرمودند را هم بخوانیم که عرض ارادتی کرده باشیم هم ثواب را به پیشگاه اهل بیت(علیهم السلام) تقدیم بکنیم هم شهدای این ایام مرحوم شهید صیاد شیرازی, شهید آیت الله سید محمدباقر صدر و خواهر گرامی‌شان, شهید بزرگوار سید مرتضی آوینی که همه اینها سالگرد شهادتشان در این ایام است هم فیضی ببرند ذوی‌الحقوق ما هم فیضی ببرند کلّ شهدای ایران و دفاع مقدس هم از فیض این عرض ارادت به خاندان عصمت و طهارت بهره‌مند بشوند!
بیان نورانی حضرت امیر(سلام الله علیه) در هنگام دفن پیکر مطهر حضرت زهرا(سلام الله علیها) در نهج‌البلاغه آمده البته مستحضرید که نهج‌البلاغه کتاب حدیث نیست یعنی طوری نیست که کلّ حدیث و آنچه باید نقل بشود, نقل بشود بخشی از فرمایشات حضرت امیر به عنوان سخنان نورانی آن حضرت آمده لکن بخش دیگر در نهج‌البلاغه نیست آن گزیده‌ها را سید رضی(رضوان الله علیه) نقل کرده بعد از این جمله‌هایی که سید رضی(رضوان الله علیه) نقل کرده حضرت سخنان دیگری هم دارد که آنها دیگر در نهج‌البلاغه نیست همه آنها در یک مجموعه است منتها آن بخش‌های دیگر را سیدرضی(رضوان الله علیه) نقل نکرده آنچه سید(رضوان الله علیه) نقل کرده همین شماره 202 از بیانات نورانی حضرت امیر(سلام الله علیه) است که هنگامی که خواست صدیقه کبرا(سلام الله علیها) را دفن کند ایراد فرمود که متأسفانه هنوز قبرش روشن نیست. وقتی خواست دفن بکند رو کرد به قبر مطهر پیغمبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) سلام عرض کرد این سلام هم از طرف خودش است هم سلام از طرف صدیقه کبرا عرض کرد: «السَّلاَمُ عَلَیْکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ عَنِّی وَ عَنِ ابْنَتِکَ النَّازِلَةِ فِی جِوَارِکَ» عرض کرد یا رسول الله سلام از طرف من و از طرف دختر شما که الآن به جوار شما آمده این را بزرگان گفتند که سلام خود حضرت مثل این است که ما وقتی به مزار معصوم رسیدیم سلام عرض می‌کنیم اما اینکه گفت از طرف دخترت این به منزله اذن دخول است حالا ما نمی‌دانیم کجا دفن شده است; ما یک سلام داریم که به ائمه(علیهم السلام) عرض می‌کنیم, یک سلام هم وقتی می‌خواهیم وارد حرم بشویم عرض می‌کنیم آن سلام اذن دخول است سلامی که خود حضرت امیر نسبت به پیامبر(علیهما السلام) کرد عرض ادبی است که در حال عادی و زیارت می‌کرد اما سلامی که از طرف حضرت صدیقه طاهره به پیغمبر کرد گفتند این سلام اذن دخول است یعنی رسول من! این دخترت الآن می‌خواهد وارد حرم شما بشود این حرمی که «روضة من ریاض الجنّة» است می‌خواهد به آنجا بیاید «السَّلاَمُ عَلَیْکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ عَنِّی وَ عَنِ ابْنَتِکَ النَّازِلَةِ فِی جِوَارِکَ» عرض کرد یا رسول الله! دخترت «السریعة اللحاق بک» زود به شما رسید از همه ما زودتر به شما رسید عرض کرد «قَلَّ یَا رَسُولَ اللَّهِ عَنْ صَفِیَّتِکَ صَبْرِی» خب منِ علی را می‌دانی در جنگ‌ها آن همه تیغ‌ها و تیرها را تحمل کردم اما در برابر این مصیبت صبر من کم شده نمی‌توانم صبر کنم «وَ رَقَّ عَنْهَا تَجَلُّدِی» من خیلی قدرتمندم اما این مرا به زانو در آورده «إِلاَّ أَنَّ فِی التَّأَسِّی لِی بِعَظِیمِ فُرْقَتِکَ وَ فَادِحِ مُصِیبَتِکَ مَوْضِعَ تَعَزٍّ» عرض کرد یا رسول الله! ما مصیبت سنگین‌تری را تحمل کردیم و آن رحلت شما بود این مصیبت به عظمت آن مصیبت نیست ولی خصیصه‌ای دارد که آن خصیصه را خود دخترتان به عرضتان می‌رساند من عرض نمی‌کنم آن خصیصه آن حادثه تلخ را که دختر شما به من نگفت شاید به شما هم نگوید ولی شما از او بخواهید که بین در و دیوار چه گذشت «فَلَقَدْ وَسَّدْتُکَ فِی مَلْحُودَةِ قَبْرِکَ وَ فَاضَتْ بَیْنَ نَحْرِی وَ صَدْرِی نَفْسُکَ» یا رسول الله! من مصیبت سنگینی را تحمل کردم سر مطهّر شما روی سینه من بود که قبض روح شدید من اینها را تحمل کردم بالأخره استقامت کردم اما الآن در این مصیبت طاقتم کم شده البته خواست خدا هر چه هست ما صابریم «إِنَّا لِلّهِ وإِنّا إِلَیهِ رَاجِعُونَ» در قرآن کریم فرمود اگر کسی ﴿وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَ ٭ الَّذِینَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِیبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلّهِ وإِنّا إِلَیهِ رَاجِعُونَ ٭ أُولئِکَ عَلَیْهِمْ صَلَوَاتٌ مِن رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولئِکَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ﴾[19] این بشارت الهی است ما مأمور به صبریم صبر می‌کنیم اما این جمله‌ها را هم عرض می‌کنم «فَلَقَدِ اسْتُرْجِعَتِ الْوَدِیعَةُ وَ أُخِذَتِ الرَّهیِنَةُ» این امانتی بود که به مرکز اصلی‌اش برگشت این گِرویی بود که ما به مرکز اصلی‌اش باید برمی‌گرداندیم و برگرداندیم. اینکه فرمود رهینه, آیا روح در رَهن بدن است که هنگام مرگ برگردانده می‌شود یا طبق تعبیری که از وجود مبارک امام سجاد رسیده است ابدان ما «رهائن‌ِ القبور»[20] هستند مرده‌ها را می‌گویند «رهائن‌ِ القبور» مثل اینکه قبر, طلبکار است و گرو را به عنوان طلبکار می‌گیرد تا در روز حشر ادا کند از مرده‌ها تعبیر می‌کنند به «رهائن‌ِ القبور» و کسی که می‌میرد رهینهٴ قبر است که به قبر داده می‌شود آیا بر اساس آ‌ن جهت است که «أُخِذَتِ الرَّهیِنَةُ» گفته شد یا روح در گِرو بدن است از بدن آزاد می‌شود به هر تقدیر طبق بیان نورانی امام سجاد(سلام الله علیه) که از اموات به عنوان «رهائن‌ِ القبور» یاد نمودند این تعبیر انسب است «أُخِذَتِ الرَّهیِنَةُ» بعد عرض کرد «أَمَّا حُزْنِی فَسَرْمَدٌ» من تا زنده‌ام محزون و غمگین هستم «وَ أَمَّا لَیْلِی فَمُسَهَّدٌ» خوابی در شب برای من نمانده است «إلَی أَنْ یَخْتَارَ اللَّهُ لِی دَارَکَ الَّتی أَنْتَ بِهَا مُقِیمٌ» مگر اینکه عمرم به سر آید در جوار رحمت شما بیارمم. یا رسول الله! خواسته من این است من محرم‌ترین افراد نسبت به فاطمه(سلام الله علیها) بودم او به من نگفت به او چه گذشت به شما هم نمی‌گوید شما بخواهید به طور عادی از او سؤال کنید او نمی‌گوید او را سؤال‌پیچ کنید «وَ سَتُنَبِّئُکَ ابْنَتُکَ» به شما گزارش می‌دهد که ظلمی که بر آن حضرت شد ظلم یک نفر و ده نفر نبود همه جمع شدند به فاطمه(سلام الله علیها) ظلم کردند «وَ سَتُنَبِّئُکَ ابْنَتُکَ بتَضَافُرِ أُمَّتِکَ عَلَی هَضْمِهَا» همه تصمیم گرفتند فاطمه را از بین ببرند تنها اصحاب سقیفه نبودند تبلیغات سوء کردند عده‌ای را شوراندند اجماع درست کردند تضافر درست کردند فرمود همه جمع شدند تا او را از بین ببرند این چه عظمتی بود خب اگر یک بانوی عادی بود که تضافر امّت نمی‌خواست. شما ببینید جریان فدک در طیّ تاریخ مراحل فراوانی را گذرانده اوّلی گرفته, دومی رد نکرده, سومی غصب کرده همین فدک را داده بود به مروان که اعدیٰ عدوّ این خاندان‌ بود بعدها عمر بن عبدالعزیز این فدک را استرداد کرد بعد یزیدبن‌عبدالملک دوباره غصب کرد بعد سفاح عباسی برگرداند بعد هم چند بار ردّ و بدل شد بعد متوکّل عباسی غصب کرد که کرد! فدک سرگذشت فراوانی تا چند قرن داشت وقتی هارون از وجود مبارک امام کاظم(سلام الله علیه) سؤال می‌کند محدوده‌ فدک چقدر است تا به شما برگردانیم فرمود اگر ما محدوده فدک را بگوییم شما به ما برنمی‌گردانید گفت نه, شما محدوده فدک را بگویید ما برمی‌گردانیم حضرت محدوده جغرافیایی آن روز جهان اسلام را گفت, گفت از طرف شمال به فلان منطقه از طرف جنوب به فلان منطقه چهار طرف را اشاره فرمود هارون گفت دیگر چیزی برای ما نمی‌ماند[21] منظور این بزرگواران از فدک, باغ نیست منظور از فدک, امامت است و ولایت, آنها برای اینکه امامت و ولایت را بگیرند فدک را گرفتند که دست اهل بیت خالی بشود اینها که برای باغ این همه تلاش و کوشش نکردند یک بیان نورانی از حضرت امیر(سلام الله علیه) در نهج‌البلاغه هست که فرمود فدک در دست ما بود عده‌ای طمع کردند ما هم سخاوتمندانه صرف‌نظر کردیم «ما أصنع بفدک و غیر فدک»[22] ما کاری به این باغ نداریم او آمده که دست ما را خالی کند ما را خانه‌نشین کند اینجا فرمود همه اجماع کردند برای خانه‌نشین کردن و از بین بردن صدیقه کبرا «وَ سَتُنَبِّئُکَ ابْنَتُکَ بتَضَافُرِ أُمَّتِکَ عَلَی هَضْمِهَا فَأَحْفِهَا السُّؤَالَ» احفاء یعنی سؤال‌پیچ کردن فراوان سؤال کردن مکرّر سؤال کردن از همه جوانب سؤال کردن «فَأَحْفِهَا السُّؤَالَ وَ اسْتَخْبِرْهَا الْحَالَ» تا کلّ جریان را به شما بگوید وقتی گفت, بالأخره انسان سبک‌تر می‌شود و شما هم می‌دانید که امّت چه کار کردند ولی اینکه بازگو کند شفاف‌تر می‌شود فرمود: «هذَا وَ لَمْ یَطُلِ الْعَهْدُ» خیلی طول نکشید حالا یا 75 روز یا 95 روز «وَ لَمْ یَخْلُ مِنْکَ الذِّکْرُ»  قرآن گفته ﴿وَآتِ ذَا الْقُرْبَی حَقَّهُ﴾ قرآن گفته ﴿لاَ أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی﴾ هم قرآن که ذکر الهی است مطرح است هم آنچه شما با سنّت قطعی انجام دادید نزد مردم هست هم آثار عترت هست سنّت قطعی هست هم آثار قرآن هست نه قرآن فراموش شده نه سنّت قطعی شما «وَ لَمْ یَطُلِ الْعَهْدُ» از یک سو «وَ لَمْ یَخْلُ مِنْکَ الذِّکْرُ» از سوی دیگر. بعد حالا می‌خواهند بلند شوند خداحافظی می‌کنند عرض می‌کند رسول من! من اگر اینجا هستم نه برای آن است که به قضا و قدر الهی ـ معاذ الله ـ خوش‌بین نیستم دستور خدا, فرمان خدا برای ما حجّت بالغه است اما نشستن کنار قبر حسابی دارد اشک ریختن حسابی دارد من اگر بمانم برای آن نیست که به قضای الهی راضی نیستم عرض کرد «وَالسَّلامُ عَلَیْکُمَا» آن سلام اول, سلام عرض ادب بود (یک) و سلام اذن دخول بود برای صدیقه کبرا (دو) اما الآن خودش به هر دو دارد سلام می‌کند سلام خداحافظی «وَالسَّلامُ عَلَیْکُمَا سَلامَ مُوَدِّعٍ لاَ قَالٍ وَ لاَ سَئِمٍ» نه خسته شدم نه مخالفم ولی نشستن کنار قبر, عرض ارادت به متوفّا حدّی دارد «فَإِنْ أَنْصَرِفْ فَلاَ عَنْ مَلاَلَةٍ» اگر من مرخص بشوم برای خستگی نیست من اگر بخواهم اینجا می‌توانم بمانم «وَ إِنْ أُقِمْ» اگر اقامه کنم بمانم «فَلاَ عَنْ سُوءِ ظَنٍّ بِما وَعَدَ اللَّهُ الصَّابِرینَ» این‌طور نیست که ـ معاذ الله ـ به دستورهای خدا درباره اجر صابران و وظیفه صابران من سوء ظن داشته باشم یا عقیده نداشته باشم لکن صبر هم حسابی دارد کنار قبر نشستن هم حسابی دارد و از طرفی هم مسائل تاریخی هم مطرح است که خب ما بنایمان بر این است که این قبر مجهول باشد این قبر معلوم نباشد خب من اینجا بنشینم گریه بکنم که معلوم می‌شود قبر فاطمه کجاست نشستن من و گریه کردن من ممکن است عده‌ای را آگاه بکند که قبر فاطمه کجاست ائمه بعدی هم با اینکه قدرت داشتند تصریح نکردند که قبر فاطمه زهرا(سلام الله علیها) کجاست این سند مظلومیت است این سند مظلومیت عترت طاهره است که امیدواریم با ظهور صاحب اصلی‌مان وجود مبارک ولیّ عصر(ارواحنا فداه) برای همگان روشن بشود!
پروردگارا! امر فرج ولیّ‌ات را تسریع بفرما!
نظام ما, رهبر ما, مراجع ما, ملت و مملکت ما را در سایه ولیّ‌ات حفظ بفرما!
روح مطهر امام راحل, شهدای انقلاب و جنگ و شهدای این ایام را با شهدای کربلا محشور بفرما!
مشکلات مملکت مخصوصاً در بخش مسکن, اقتصاد و ازدواج جوان‌ها را در سایه ولیّ‌ات حل بفرما!
بیداری اسلامی خاورمیانه را به مقصد نهایی برسان!
حوزه‌های فقهی, فرهنگی, دانشگاهی را در سایه ادعیه زاکیّه ولیّ عصر حمایت بفرما!
این کشور ولیّ عصر را تا ظهور آن حضرت از هر خطری محافظت بفرما!
جوان‌های ما را مشمول ادعیه آن حضرت قرار بده!
فرزندان ما را تا روز قیامت از بهترین شیعیان علی و اولاد علی قرار بده!
«غفر الله لنا و لکم و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته»


[1] . سورهٴ شوری, آیهٴ 23.
[2] . الکافی, ج2, ص415; الامالی (شیخ صدوق), ص415.
[3] . سورهٴ سبأ, آیهٴ 47.
[4] . سورهٴ توبه, آیهٴ 111.
[5] . سورهٴ انعام, آیهٴ 162.
[6] . سورهٴ آل‌عمران, آیهٴ 57.
[7] . سورهٴ شوری, آیهٴ 23.
[8] . سورهٴ بقره, آیهٴ 201.
[9] . الکافی, ج1, ص241.
[10] . کشف‌الغمّة, ج1, ص466.
[11] . الکافی, ج1, ص240 و ج8, ص57.
[12] . عدّةالداعی, ص233.
[13] . سورهٴ فاطر, آیهٴ 10.
[14] . سورهٴ انفطار, آیات 10 و 11.
[15] . سورهٴ حج, آیهٴ 37.
[16] . الکافی, ج3, ص265; نهج‌البلاغه, حکمت 136.
[17] . الکافی, ج5, ص37; نهج‌البلاغه, خطبه 199.
[18] . سورهٴ زخرف, آیهٴ 84.
[19] . سورهٴ بقره, آیات 155 ـ 157.
[20] . الصحیفة السجادیة, دعای 3.
[21] . بحارالأنوار, ج29, ص200 و 201.
[22] . نهج‌البلاغه, نامه 45.

/ 1 نظر / 26 بازدید
محمدعلی صدری

سلام برادر عزیزمان،ممنونم،انشاالله که از این مباحث عالی بتوانیم استفاده عالی ببریم